პაოლო სორენტინო – ფილმი, გართობა, კოშმარი

paolo-sorrentino-sul-set-di-l-amico-di-famiglia-33154

– როგორი იყო შენი პირველი ნაბიჯები კინოში?

– როგორც ყველა, მეც თავიდან უბრალო მაყურებელი ვიყავი. თანდათანობით მივხვდი რომ ამ სფეროში მუშაობა დამწყებისგან ყველაზე მეტად დილეტანტობას ითხოვდა და შესაბამისად, მომეჩვენა, რომ ჩემთვის ამ დილეტანტობის მიღწევა შესაძლებელი იყო; იმის თქმა მსურს, რომ ფილმის გადაღებისთვის არ არის აუცილებელი წინასწარ იყო აღჭურვილი დიდი ტექნიკით, როგორც ეს ხდება მაგალითად, გიტარაზე დაკვრისას ან ხატვისასა ან ქანდაკების შექმნისას, იმ აზრამდე მივედი, რომ კინო იყო დილეტანტთა თავშესაფარი და სახალისო იქნებოდა რამე მეცადა.

– როცა მოხვდი შენი პირველი ფილმის ”, Un uomo in più ” გადასაღებ მოედანზე, როგორი შეგრძნებები გქონდა? განმტკიცდი თუ არა შენს შეხედულებებში?

– პირველი ფილმი, ცოტა არ იყოს და ყოველთვის არაგონივრულად იქმნება, და მე, აბსოლუტურად, მოუმზადებელი ვიყავი. სინამდვილეში, გაცილებით ადრე გადავიღე მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, ჩემს პროდიუსერთან შეთანხმებით, რომელსაც სურდა გავცნობოდი გადასაღებ მოედანს, მაგრამ სრულმეტრაჟიანი ფილმის გადაღება აბსოლუტურად განსხვავებული რამ არის. სიძნელე მდგომარეობს მუშაობის ხანგრძლივობაში, შესაბამისად, იმის შესაძლებლობაში, თუ რამდენად მოახერხებ, გადასაღებ მოედანზე, შვიდი-რვა კვირის განმავლობაში იყო კონცენტრირებული და ფხიზელი. ეს ნერვების გამოცდაა. ტრუფო ამბობდა -რეჟისორი არის ის, ვისაც შესწევს უნარი ყველაფერი ერთ მთლიანობაში მოაქციოს, და აბსოლუტურად მართალი იყო. ამ გადმოსახედიდან ჩემი პირველი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი ერთგვარი ვარჯიში იყო, რადგანაც გადაღებისთვის მხოლოდ ხუთი დღე მოვითხოვე.

– ალბათ ამას ის ფაქტიც განაპირობებდა, რომ ” L’uomo in più” დაყოფილი იყო ორ ისტორიად.

– ეს ყველაფერი დაფუძნებული იყო ომინიმის იდეაზე, იმ შემთხვევაზე , როცა შეგიძლია გადაიწყვიტო ცხოვრება და ეს იდეა გადმოცემული იყო, ორ განსხვავებულ ისტორიაში. თუმცა, ამას ნამდვილად თან ერთგვარი შიშიც ერთვოდა . ახლა რაღაცას ვიტყვი, რაც შეიძლება რეპლიკად მოგეჩვენოთ, მაგრამ ეს არ არის რეპლიკა: ჩემი შიში იყო ის, რომ მოვახერხებდი პირველი ფილმის შექმნას და ვეღარ შევძლებდი მეორე ფილმის გადაღებას და, ამგვარად, ვისარგებლე შემთხვევით, მომეყოლა ორი ისტორია.

– საინტერესოა შენი პირველი დილეტანტური ჩანახატი. ახლა როცა შეგიძლია თვალი გადაავლო შენს კარიერას, კინოში მუშაობის შენეულ მეთოდიკაში ყველაზე უფრო რა შეიცვალა?

– ნამდვილად დროსთან ერთად ბევრ რაღაცას სწავლობ და ფილმის გადაღებისას მიღებული გამოცდილება სასარგებლო ხდება შემდეგი ფილმის გადაღებისას; გეხმარება აღარ გაიმეორო იგივე შეცდომა, რომელიც შეიძლება კიდევ დაუშვა, რადგანაც ფილმები ყოველთვის პროტოტიპულია. კარიერის განმავლობაში ბევრი რაღაცა უფრო ნათელი ხდება, უფრო დიდ ცოდნას იძენ. ასე მაგალითად ”L’uomo in più ” დროს, მეჩვენებოდა, რომ ფოტოგრაფია იდეალური იყო, მაგრამ დღეს, როცა ხელახლა ვუყურებ ფილმს, ვხდები რომ სულ სხვანაირად უნდა გამეკეთებინა, არა ტექნიკური თვალსაზრისით, რადგანაც პასქუალე მარიმ ბრწყინვალე ნამუშევარი შექმნა, არამედ ფორმულირების მხრივ. იმისთვის, რომ შეიძინო გამოცდილება საჭიროა ფილმის გადაღება, სამწუხაროდ სკოლები და თეორიები ცოტა რამეში თუ გეხმარება. და ისიც უნდა ითქვას, რომ ნებისმიერ შემთხვევაში კინოში რჩება დილეტანტობა, ყოველთვის არის რაღაცა ახალი შესასწავლი და გამოსაგონი. ინტუიცია არის ის თვისება, რომელსაც ნამდვილად უნდა ფლობდეს რეჟისორი, რადგანაც ფილმები სწრაფ მუშაობას მოითხოვს და არასოდესაა რიფლექსირების დრო, ანუ იმისთვის როგორ უნდა გაკეთებულიყო და დეცენტრალიზირებულიყო ასარჩევი გადაწყვეტილებები, თითქმის ყოველთვის აუცილებელია ინსტინქტებით ხელმძღვანელობა, ერთის მაგივრად მეორის არჩევა ხდება მხოლოდ მაშინ, როცა არის დრო გააზრებისთვისა და შემოწმებისთვის.

– შენს ფილმებში უპირატესობას ანიჭებ ძიებებსა და ექსპერიმენტებს და ყოველთვის ჩანს მკვეთრად გამოხატული სტილი და ინდივიდუალობა, იმდენად, რომ რთული ხდება იმის გაგება თუ რომელმა ფილმა მოახდინა შენზე გავლენა. ასეა? გრძნობ რაიმე კავშირს, ასე მაგალითად, ე.წ. ნაპოლეტანურ სკოლასთან, ან ქმნი თუ არა აბსოლუტურად დამოუკიდებელ კინოს?

– ვერ ვიტყოდი ნაპოლეტანურ სკოლას. ნამდვილად ვიყავი ანტონიო კაპუანოს გავლენის ქვეშ, რომელთანაც ვთანამშრომლობდი და რამდენიმე ფილმისთვის სცენარის კი დავწერე. განსაკუთრებული გავლენა იქონია წერის მხრივ, ასე მაგალითად, ჩემად ვაქციე მისეული იდეა და ყოველთვის, მცირე მსგავსებით ვიყენებდი რაინდულ თემატიკას ისტორიების მოყოლის დროს, ვამდიდრებდი რა ამ ისტორიებს ლიტერატურული იდეებით. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგანაც ზოგჯერ სცენარი მხოლოდ და მხოლოდ ტექნიკური მონახაზია, რომელიც გადაღებების დროს სახელმძღვანელოდ გამოიყენება. რაც შეეხება სტილს, ფორმის ძიებას, ვფიქრობ, რომ ამ მხრივ დამოუკიდებელი ვარ. ზოგადად კი, მხოლოდ ფელინისა და სკორსეზეს გავლენას ვგრძნობ, როგორც მათი მისტიციზმის, ისე ირონიის კუთხით., მწამს, რომ იტალიური კომედიის ნამდვილი წარმომადგენელი ფელინია, მისი ფილმები ყოველთვის მაცინებდა, რიზისა ან მონიჩელის ფილმებზე მეტადაც კი. სკორსეზესაც საკმაოდ კარგი ირონიული ინტუიცია გააჩნია.

– ”სიყვარულის შედეგები” გახლდათ საკმაოდ შემდგარი და მომწიფებული ფილმი, რომელშიც ყველაფერი კარგად მუსაობს: მსახიობების თამაში, თხრობითი განზომილება, სტილისტური ნარევი. მოკლედ რომ ვთქვათ, შენს სადებიუტი ფილმთან შედარებით, ეს იყო საკმაოდ დიდი ხარისხობრივი ნახტომი. ფილმის გადაღების დროს გქონდა თუ არა გაცნობიერებული ეს ნახტომი თუ შემთხვევით მოხდა გადასვლა?

– ვცდილობ ძალიან არ ჩავეძიო იმას რასაც ვაკეთებ. ყოველთვის ძალიან მღლიდნენ ის ავტორები, რომლებიც აღწერდნენ თუ როგორ გადიოდნენ თავიანთ გზას, გაყვე კონკრეტულ მიმართულებას, ეს ის თემაა, რომელიც ჩემგან შორს დგას. კინო, როგორც უკვე აღვნიშნე, ჩემში თავშესაფრის იდეას ბადებს, მათთვის ვისაც არაფრის კეთება შეუძლია, ეს ნამდვილად სახალისოა, ერთი დიდი თამაში და დაკვირვება – თუ როგორ ახერხებს ამ თამაშში კონკრეტული ადამაინი თანაცხოვრებას. შემდეგ, რამდენადაც მახსოვს, ერთი წელი ვთამაშობდი ფეხბურთელთან და მომღერალთან, ერთი წელი მაფიასთან, მერე მევახშესთან, შემდეგ ისევ პოლიტიკასთან, მაგრამ ყოველსთან შესდგა თამაში. აუცილებელია იპოვო რაღაც ისეთი, რაც გაგახალისებს ერთი ან ორი წლის განმავლობაში, რადგანაც ეს არის ის საჭირო დროის არკა, რომელიც გეხმარება ფილმის რეალიზებაში, მომზადებაში, ინსცენირებაში, გადაღებაში, მონატაჟში და ა.შ. გართობა, თავისი ბუნებიდან გამომდინარე, დაკავშირებულია იმპროვიზაციასთან, მაშინ როცა კინო დაგეგმვაა, გააჩნია თავისი რიგიდულობა. სწორედ ამიტომაც, რთულია ისეთი რაღაცის პოვნა, რომელიც ერთდროულად გაგტანჯავს და გაგრთობს.

– ფილმის შექმნისას, რომელი პროცესი გიტაცებს ყველაზე უფრო?

– უდაოდ წერა, ბევრი მიზეზის გამო. მომწონს იმიტომ, რომ ეს ის სამუშაოა, რომელის გაკეთებაც მარტოს შემიძლია, პლიუს ამას კონგენიალურია ჩემს ბუნებასთან. გარდა ამისა, სცენარის წერის დროს, არ არსებობს შეზღუდვები, თავისუფლად შეგიძლია გამოიგონო სიტუაციები და პერსონაჟები. უარყოფა და დაძალება შემდეგ მოდის. ბოლოს და ბოლოს სცენარისტობა არის ის რითიც დავიწყე კინოსთან მიახლოვება.

– ორი კითხვა, რომელიც შენს ფილმოგრაფიას ეხება. შენ აღნიშნე, რომ მიყვები ინსტინქტებს, მაგრამ სინამდვილეში შენს ფილმებში ადვილია ლოგიკური ხაზების შემჩნევა, ასე მაგალითად, სიფრთხილე მისტიკური სივრცისადმი, რომელიც ერთნაირადაა წარმოდგენილი როგორც ოჯახში, ისე მაფიასა და პოლიტიკაში. რამდენიმე ადამიანმა ”ილ დივო” შეადარა პეტრის ფილმებს. მე კიდევ არსებით განსხვავებას ვხედავ თქვენს შორის: პეტრის ფილმები, იტალიური საზოგადოების კონკრეტულ ფენომენებს იკვლევს, მაშინ როცა შენს ფილებში, ისეთი შთაბეჭდილება იქმნება, რომ მიზეზები წინასწარგანსაზღვრულია და შენს განსაკუთრებულ დაინტერესებას შედეგები წარმოადგეს. სწორედ ამის გამო შენი ფილმები უფრო მძიმე და პესიმისტური ჩანს.

– ვფიქრობ, რომ პარალელი პეტრის ”ტოდო მოდო”-დან დაიბადა, თუმცა, ისიც აღსანიშნავია, რომ ეს ფილმი აწმყოში ვითარდებობდა, ეხებოდა ქრისტიან-დემოკრატებსა და მათ ძალაუფლებას. ”ილ დივო”-ში კი საუბარია აწ წასულ პოლიტიკურ პერსონაჟებზე;, რომ არ ეკუთვნოდეს ეს ყველაფერი წარსულს, ვერ შევძლებდი ფილმის გადაღებას. გავრისკე, რომ არ გადამეღო ისეთი ფილმი, სადაც უბრალოდ საუკუნის წინაპართა სახელები იქნებოდა ნახსენები, რომელებიც დღესაც კი ფიგურირებენ ანდრეოტის პიროვნების გარშემო. საკმარისი იყო მათთვის, ვინც ცდილობდა პროექტის ჩაშლას, აღმოეჩინა ისეთი რაღაცები, რაც დღემდე აქტუალურია და ამ რაღაცების მიგნება მივანდეთ მაყურებლის გონიერებასა და მგრძნობიარობას. ”დივოში” ნათლადაა წარმოდგენილი ქრისტიან-დემოკრატების სამყარო, როგორც საერო კულტურული და ვატიკანის ძალაფლების გადანაწინდი. ეს თემა, რომელიც ძალიან მაინტერესებდა, ვნახე ”ტოდო მოდოში” და ვიმედოვნებ, რომ ჩემს ფილმშიც მოვახერხე ამის ჩვენება.

– აღნიშნე, რომ კინოში ძალიან გიყვარს წერის პროცესი, მიუხედავად ამისა, შენს ფილმებში ძალიან მნიშვნელოვანია კადრები.

– რომელიც, თავის მხრივ წერის სხვა ფორმაა… უმნიშვნელოვანესი ფორმა..

– როცა წერ, ხედავ თუ არა განსახორციელებელ კადრებს, გაქვს თუ არა ზუსტი ხედვა, იმისა თუ როგორ წარიმართება შენი გადაღების პროცესი?

– – კი, რა თქმა უნდა. კინორეჟისორი მუშაობისას ერთდროულად ძალიან ბევრ რაღაცას აკეთებს, რომელიც ჩვეულებრივია სხვა არტისტებისთვის, ასე მაგალითად, რეჟისორი ირჩევს და ხელმძღვანელობს მსახიობებს, როგორც თეატრის რეჟისორი, ის ირჩევს მუსიკას, როგორც ამას შვრება დიჯეი; ერთადერთი რასაც ის მარტო აკეთებს, ეს არის იმ კადრების დანახვა, რომელიც ჯერ არ არსებობს, მათი თანმიმდევრობისა და რითმის შეგრძნება.

– გადასაღებ მოედანზე, როდის მიმართავ იმპროვიზაციას?

– არასოდეს. გადაღებების დაწყებამდე, ჩემეულ ხერხებს ვიყენებ, რადგანაც არ ვიცი story board-ის მსგავსი ჩანახატის გაკეთება, რომელიც ჩემთვის სხვა არაფერია თუ არა სცენარის შემდგომი ვარიანტის შექმნა, ხშირად ისე ხდება, რომ ადგილები, სადაც გიწევს გადაღებების წარმართვა, წინასწარ გათვლილი სცნერისგან, რადიკალურად განსხვავებულ ენაზე გელაპარეკებიან. თუ წარმოიდგინე სახლი და დაგხვდა სასახლე, ბუნებრივია უნდა შეიცვალოს დიალოგებიც და სიტუაციებიც. story board არ მჭირდება მოქმედებების შეხსენებისთვის, არამედ მოქმედების სწორი აღწერისთვის, რომელიც გადასაღებ სივრცეში მხვდება.

– შენს ფილმებში, მსახიობების თამაშით, ყოველთვის დადებით შედეგებს აღწევ, იქნება ეს ცნობილი, თუ ნაკლებად ცნობილი მსახიობი. როგორი ურთიერთობა გაქვს მათთან? იმ რეჟისორებს მიეუთვნები ვისაც კარგი ურთიერთობა აქვს მსახიობებთან თუ იმათ, რომელიც მხოლოდ საქმით შემოიფარგლებიან?

– დამღლელი განზოგადებები, რომ ავიცილო თავიდან, შეიძლება ითქვას, რომ არსებითად არ მიყვარან მსახიობები. ხშირ შემთხვევაში, მათში არის რაღაც ხასიათური ელემენტები, რომელსაც ვერ ვგუობ: კონკრეტული კაპრიზები, გადაჭარბებული ნარცისიზმი, რეალურ ცხოვრებაში თამაშისადმი მიდრეკილება. ეს ზოგადად, ისე კი არსებობენ აშკარა გამონაკლისები, ვერაფერს მსგავსს ვერ ვიტყვი ისეთ მსახიობზე, როგორიცაა სერვილიო. სინამდვილეში, რაღაცები ურთიერთობის დროს იცვლება, ყოველთვის აუცილებელია არსებობდეს ჯანსაღი თანასწორობა იმასთან, ვის პირდაპირაც დგახარ, ვფიქრობ რომ, წამგებიანი იქნებოდა გამოგეყვანა ისეთი პერსონაჟი, რომელსაც ძალით მოახვევ შენს ხედვას. აუცილებელია თავდაცვაც. მე ყოველთვის ვირჩევ ისეთ მსახიობებს, რომლებიც ჩემს ხასიათს შეესაბამებიან, ეს არის ის, რასაც კარიერის განმავლობაში სწავლობ. ამჯერად, ვეყრდნობი სიმპატიებსა და გონიერებას, იმას თუ როგორ თანაარსებობენ სამყაროში, შეუძლიათ თუ არა, სწორად წარმოთქვან რეპლიკა. უმეტესობასთან სინჯებს არ მივმართავ, როგორც ეს მოხდა, ”ილ დივოში”, პიერა დელი ესპოსტისა და მასიმო პოპოლიციოს შემთხვევაში.

– გასაოცარი იყო, ”L’amico di famiglia” (ოჯახის მეგობარი) მსგავსი უსიამოვნო თემისა და სიტუაციის ფილმისთვის, ისეთი მსახიობის შერჩევა როგორიც ჯიაკომო რიცოა. თამამი არჩევანი იყო, სხვა რეჟისორი თავს დაიზღვევდა და არ მოიწვევდა ასეთ მოთხოვნად მსახიობს. ეს შენი პირადი ახირება იყო?

– უნდა ვთქვა რომ, ”სიყვარულის შედეგებმა” დიდი მოგება მომიტანა, ამან უფრო მეტი გაქანების საშუალება მომცა და, რა თქმა უნდა, ამ შესაძლებლობით ვისარგებლე კიდევაც. მესმოდა, რომ ”ოჯახის მეგობარი” ჩემს კარიერულ რისკებთან იყო დაკავშირებული. ფილმი საკმაოდ მძიმე გამოვიდა, მიუხედავად იმისა, რომ გულუბრყვილოდ მჯერა მისი თავშესაქცეობისა, მაგრამ ეს ასე არ ყოფილა. მხოლოდ ლონდონის კინო ფესტივალზე ჩვენებისას, მესმოდა მაყურებლების სიცილი, და ეს გახლდათ ყველაზე დიდი ბედნიერება, რაც ამ ფილმისგან მივიღე.

– ”დივოშიც” შესამჩნევია მრავალენოვანება, სტილთა შერევა და ექსპრესიული ტონალობის შერჩევა-განხორციელება. ფილმი ერთდროულად მისტიკურიცაა და რეალისტურიც, შეიმჩნევა ექსპრესიული ექსტრაკინომატოგრაფიის ფორმებიც. ასე მაგალითად, ფილმის ყურებისას გახსენდება ჯორჯ გროსოს ტილოები. შენ გიფიქრია თუ არა ამაზე?

– გროსოს ვიცნობ, მაგრამ ამაზე არ მიფიქრია. ყველა ის ექსპრესიული ტონალობა, რომელიც თქვენ აღნიშნეთ, ნამდვილად არის ფილმში და ეს იმპულსურობა დამალულია ანდრეოტის მომაჯადოვებელ პიროვნებაში. ანდრეოტის პიროვნება მრავალწახნაგოვანია, ის ერთდროულად რეალურიცაა და გროტესკულიც, მოსიყვარულე, თავაზიანი, მაგრამ ამავდროულად ცივი და ცინიკურიც, არ არსებობს წინააღმდეგობები, რომელსაც ვერ იპოვით მასში. ზოგი ექსპრესიული ატმოსფერო, რომელიც ფილმშია წარმოდგნილი, უშუალოდ ვიხილე, მასთან კაბინეტში მისვლისას: დილის 10 საათი იყო, მზის სხივები ეცემოდა კედლებს, მაგრამ ჩვენ, თითქმის აბსოლუტურ სიბნლეში ჩავიძირეთ, რადგანაც მან ყველა კარი ჩარაზა. კონკრეტული ჰორორ ფილმების ციტატებიც, მისი ტიპური ქმედებებითაა ნაკარნახევი.

– ქრისტიან-დემოკრატთა საღამოს თან სდევს გროტესკული ფონი, რომელიც ცილდება ანდრეოტის მისტიკურ დახასიათებას.

– კი, სურვილი მიბიძგებდა უფრო შორს წავსულიყავი, რადგანაც ანდრეოტი პოლიტიკური ფიგურაა, ის ხვდება რეიგანს და იმავე დღეს, უპრობლემოდ, ესწრება საკუთარი წიგნის პრეზენტაციას პიპერში. მის სტატუსში არავის ეპარება ეჭვი, მაგრამ, მაინც ის მიემგზარება კრუიზით და მაშველი რგოლის ამარა იღებს სურათებს , და ყველა მაშინვე აკუთვნებს მას გროტესკულ ხასიათს. ანდრეოტი არასოდეს ყოფილა დისკრედიტირებული, ყველაფრის მიუხედავად, ის საოცრად ახერხებდა ნებისმიერ სიტუაციაში ყოფილიყო დამაჯერებელი.

– როგორ მუშაობდი ფილმზე? წინასწარ გაეცანი თუ არა წიგნებს, მის საუბრებსა და სტატიებს?

– სანამ დავიწყებდი სცენარზე მუშაობას, ვთხოვე შევხვედროდი, თუნდაც იმიტომ, რომ მეთქვა, რომ ვაპირებდი მასზე ფილმის გადაღებას. შემდეგ მოვიძიე და დავახარისხე მასალები, შევაგროვე იმ ადამიანების ჩვენებები, რომლებიც იცნობდნენ და მუშაობდნენ მასთან. უფრო მეტი მასალის შესწავლა შეგვეძლო, მაგრამ ბოლოს ვთქვი – საკმარისია! მეჩვენებოდა, რომ ყველაფერი დოკუმენტურ სახეს მიიღებდა, ეს კი ნამდვილად არ მინდოდა.

– შეგიძლია რამე თქვა ხმაზე? მეჩვენება, რომ ”დივოში” ხმა უმნიშვნელოვანესია

– ამჯერად, პროდიუსერთა ძალისხმევის შედეგად, გამოიყო დრო, რომელიც ხმოვანი კინოს შექმნას საჭიროებდა. კინოში, ეს არანაირად არ არის წინასწარ განსაზღვრული, ვინაიდან ხმა, მიქსაჟი, სამუშაოს ბოლო ფაზაა, და მაშინ დგება მათი დრო, როცა მთავრდება ფული, შესაბამისად, ყველაფერი ერთ კვირაში ხდება გასაკეთებელი. არადა, ფილმის ხარისხის გარანტისთვის, აუცილებელია ყველა ასპექტზე ზრუნვა და ხმა, ერთ-ერთი ამ საზრუნავთაგანია. სცენარის შემდეგ, მუსიკა ეს ის ფაზაა, რომელიც უსაზღვრო კრეატიულობის საშუალებას იძლევა; ეს აღმოჩენების დაუსრულებელი სამყაროა. შეიძლება მთელი ცხოვრება მოახმარო ფილმის გახმოვანებასა და მიქშირებას.

– შენ იღებ საავტორო კინოს და გიყვარს სამუშაოს ყველა ფაზის გაკონტროლება. დღევანდელი შემოქმედებითი გადმოსახედიდან, იმუშავებდი თუ არა პუბლიკაზე გათვლილ დაკვეთებზე, რომელიც გზადაგზა აუდიტორიის დაკმაყოფილების პრობლემამდე მიგიყვანდა.

– აუცილებლად, მხოლოდ იმ პირობით თუ ყველაფერი ისე გაკეთდება, როგორც მე ვიტყვი. მე საავტორო კინოს იმიტომ კი არ ვაკეთებ, რომ ცენტრალიზატორი ვარ, არამედ იმიტომ, რომ ვთვლი, გადასაღებ მოედანზე მხოლოდ ერთი უნდა იღებდეს გადაწყვეტილებებს – მიუხედავად იმისა, რომ ფილმზე უამრავი ადამიანი მუშაობს. ვფიქრობ, რომ კინო ის აქტივობაა, რომელიც გამორიცხავს დემოკრატიას, თუ დაიწყებ ყველას აზრის გათვალისწინებას, საბოლოოდ, მიიღებ დომხალს. ეს კინოს კიდევ ერთი პოზიტიური მხარეა, ის უშვებს დიქტატურას, ზედმეტი დანაშაულებრიობის შეგრძნებების გარეშე. რაც შეეხება აუდიტორიასთან ურთიერთობას, ეს ის საკითხია, რომელსაც ყოველთვის ვაქცევ ყურადღებას. ვფიქრობ, რომ აბსოლუტურად ანაქრონისტულია ისეთი საავტორო კინო, რომელსაც ფიზიკურ ტანჯვამდე მიყავს აუდიტორია.

– შენ, მატეო გარონესთან ერთად, სამართლიანად გთვლიან ახალი, იტალიური საავტორო კინოს ფუძემდებლად, მიიჩნევ თუ არა თავს კონკრეტული ჯგუფის წევრად თუ დამოუკიდებლად იკვლევ გზას?

– ვფიქრობ, რომ არ არის სწორი ვილაპარაკოთ კონკრტულ ჯგუფზე, ყოველშემთხვევაში იმ კლასიკური გაგების ჯგუფზე, რომელიც გულისხმობს საერთო ინტერესების ქვეშ გაერთიანებას, მსგავსი დატვირთვის ჯგუფი არ არსებობს. ძალისხმევა არ დამიკლია, რათა შემექმნა ჯგუფი, რომელიც ნაკლებად წარმატებული, მაგრამ ერთიანი და აქტიური იქნებოდა, ასეთ დროს ეჯახები სხვადასხვა სახის წინააღმდეგობებს და, საბოლოოდ, ვიღაცა მიდის. მე არ განვმარტოვდი, უფრო მეტიც, ძალიან კარგი ურთიერთობა მაქვს არა მარტო მატეო გარონესთან, არამედ ემანუელე კრიალეზთანაც, ძალიან მომწონს მისი ”ახალი სამყარო”, სადაც ვინჩენცო მარა თამაშობს, კრიალეზე ისეთ კინოს იღებს, რომელსაც მე ვერასოდეს გადავიღებდი, მაგრამ ძალიან მაინტერსებს, კიდევ არის უამრავი სხვა რეჟისორი, რომელსაც პატივს ვცემ.

– არ გეჩვენება, რომ უკანასკნელ ათწლეულში, იტალიურ კინოში წამოვიდა ახალი თაობა, რომელიც, ჩემი აზრით, წინა თაობაზე უკეთესია?

– გეთანხმები. მართალია არ არის ჯგუფი, სამაგიეროდ არიან რეჟისორები, რომლებიც ერთდროულად იღებენ კარგ ფილმებს, მართალია ამაზე ცოტა იწერება იტალიურ ჟურნალებში, მაგრამ მაინც. ასე მაგალითად, ”დივომ” და ”გომორამ” დიდი გამოხმაურება ჰპოვა საზღვარგარეთ, მაგრამ არა იტალიაში. ის ფაქტი, რომ მრავალი წლის შემდეგ, კანის ფესტივალზე ზედიზედ ორმა იტალიურმა ფილმა მიიღო ჯილდო, დაგვარწმუნა, რომ ჩვენს უკან მსოფლიო იდგა. ვფიქრობ, რომ უკეთესად და გაცილებით ნაყოფიერად შეგვეძლო ამ მოვლენის გამოყენება. ასე არ მოხდა, ალბათ იმიტომაც, რომ ყველაფერთან ერთად პოლიტიკური სურვილიც ეკლდა, და იმიტომაც, რომ ავტორები მიღწეულით დაკმაყოფილდნენ და, შესაბამისად, შემდგომმა ფილმებმა ანალოგიური წარმატება ვეღარ პოვეს.

– ისიც აღსანიშნავია, რომ ფილმები, თავისი შესრულებითა და თემით, კრიტიკის საშუალებასაც იძლეოდა, რაც საბოლოოდ ისევ იტალიურ კინოს წაადგებოდა, მაგრამ ეს შესაძლებლობაც დაიკარგა; თუმცა, შემდეგ წელს დაფასება პოვა მარკო ბელოკიოს ფილმა ”გამარჯვებამ”

– ბელოკიო ყოველთვის თანამედროვე და რევოლუციონერია.

– ცოტა რამ შთაგონებებზე. ბევრი რეჟისორი ამბობს, რომ მათ ინპირაცია ჟურნალების ფურცვლილსას მოუვიდათ. შენ რა შთაგაგონებს? რას გაძლევს დღევანდელი იტალია, რომელიც ასეთი უღიმღამო და მელანქოლიურია?

– მე არასოდეს მქონია მოულოდნელი ინსპირაციული გამონათებები, ისეთის, რომელიც მიმითითებდა როგორ გარდამექმნა ფილმი. როგორც უკვე აღვნიშნე, რადგანაც ორი წელი მიწევს გადასაღებ მოედანზე ყოფნა, ყოველთვის გასაქანს ვაძლევ იმ იდეებს, რომელიც კონკრეტულ პერიოდში იბადება. თუ, კონკრეტული იდეა მუდმივად მიბრუნდება, თუნდაც განსხვავებულ ვარიანტებში, შეიძლება ითქვას, რომ ის იმსახურებს კინოდ გადაქცევას. ასე მაგალითად, სანამ დავიწყებდი ბოლო ფილმის გადაღებას, ანდრეოტის თემა, ერთ-ერთი იმ თემათაგანი იყო, რომელიც მუდამ მიტრიალებდა თავში, ყველაფერი კი მთავრდებოდა იმით, რომ მივდიოდი ბიბლიოთეკაში, ვათვალიერებდი პოლიტიკური წიგნების განყოფილებას და ვეძებდი იმ მასალებს, სადაც ანდრეოტიზე იყო საუბარი. და, შესაბამისად, მივიხვდი რომ ეს თემა იძლეოდა ფართო გაქანების საშუალებას.

– შენს ფილმებს, ყოველთვის, კარგი შეფასება ჰქონდა კრიტიკოსების მხრიდან, თუმცა, ისიც აღსანიშნავია, რომ მათი აზრები გასხვავდება ერთმანეთისაგან და, შესაბამისად, ცოტა არ იყოს, შეცდომაში შემყვანიცაა; შენმა მესამე ფილმა ”ოჯახის მეგობარი”, აბსოლუტურად დახვეწილი მეორე ფილმის ფონზე (”სიყვარულის შედეგები), გაურკვევლობის შეგრძნება დატოვა. შენ რა ურთიერთობა გაქვს კრიტიკოსებთან, ითვალისწინებ თუ არა მათ შენიშვნებს და, ზოგადად, გაინტერესებს თუ არა რას წერენ შენს ფილმებზე?

– კარიერის დასაწყისში, კრიტიკასთან შეუპოვარი ურთიერთობა მქონდა, შემდეგ, დრომ უფრო მეტი იმედგაცრუება მოიტანა და ყველაფერი დაგვირგვინა თანამედროვე ექსპერიმენტების კრიტიკით. ზოგადად კი, რამდენიმე კრიტიკოსს ნაკლად იმას ვუთვლი, რომ მათი სწავლებისა და ჩამოყალიბების გზა მკვეთრადაა დამოკიდებული ნანახ ფილმებზე და სწორედ ეს ბადებს ჩემში მათთდამი ეჭვს. თუ შევხვდები ისეთ კრიტიკოსს, რომელსაც ცხოვრებისადმი გაუმაძღარი დამოკიდებულება აქვს და რომელიც ათწლეულობის განმავლობაში არ ჩაიმარხულა კინოდარბაზებში, მაშინ დიდი სიამოვნებით მოვუსმენდი მას, უფრო მეტიც – ჩემს მუშაობის პროცესში უფრო ღრმადაც ჩავახედებდი. ხშირად ვკითხულობ ინტერნეტში მოყვარულ ახალგაზრდა კრიტიკოსებს, მიუხედავად იმისა, ზოგი მათგანის ნაწერი მაყლევებს, თავიანთი ასაკობრივი გუგებრობით, მთავარი ისაა, რომ ისინი ახალგაზდები და ცოცხლები არიან და ჯიუტად აფიქსირებენ და ამტკიცებენ თავიან ბოდიალსა თუ აკვიატებულ აზრს.

– ხშირად დადიხარ თუ არა კინოში თუ სელექციური მაყურებელი ხარ?

– რა, ხშირად არ დავდივარ. ახლა უპირატესობას ვანიჭებ იმ ფილმების ყურებას, რომლებიც წინათ მიყვარდა და რომლებაც რაღაცა მასწავლეს, განსაკუთრებით კი ახლებური ხედვა. ალბათ, ეს სიბერის ბრალია… ძალიან მომწონს ფელინის სიტყვები, რომელმაც თქვა: ყოველთვის როცა გადავწყეტ კინოში წასლას, ისე ხდება, რომ გზაში უფრო საინტერესო რაღაცებს ვეჯახები”.

– გამოდის რომ თავს კინომოყვარულად არ თვლი?

– კინომოყვარულობა დროის ფუჭ ხარჯვად მიმაჩნია. უფრო ლიტერატურა მიყვარს, ვიდრე- კინო.

– გაინტერესებს თუ არა კინო პოლიტიკა? გაქვს თუ არა ამ თემაზე ჩამოყალიბებული პოზიცია?

– ”ასი ავტორის” ერთ-ერთი ინიციატორთაგანი გახლდით, მეჩვენებოდა, რომ რაღაც ფასეულ პროექტს ვაკეთებდით, მაგრამ შემდეგ რაღაცა მოხდა და საბოლოოდ გული ამიცრუვდა. მართალი, რომ გითხრათ, არაფრის მომცემად მეჩვენება გაერთიანებებში მონაწილეობის მიღება.

– და რა არის თქვენი პოზიცია?

– ვფიქრობ, რომ ანაქრონისტულია სხვაზე ხელის გაიშვერა, თვითკრიტიკაც აუცილებელია. პირადად მე არასწორად მიმაჩნია ყველას წინააღმდეგ გაბრძოლება, თან ისე, რომ ადეკვატურად არ გქონდეს გააზრებული შეფასებები და განსხვავებები. თუ რეჟისორი ფილმის შექმნისას უშვებს შეცდომას, მას უფლება აქვს გადაიღოს მეორე ფილმიც და, შემდეგ, მესამეც, თუ გააგრძელებს შეცდომების დაშვებას, რვა ჩავარდნილი ფილმის შემდეგ, ჩვენ ვეღარ შევეწინააღმდგებით მეცხრე ფილმის გადაღებაში.

Il Divo

· თუ ადამიანზე კარგის თქმა არ შეგიძლიათ, საერთოდ არაფერი თქვათ მასზე. (როზა ფალასკა, ჯულიო ანდრეოტის დედა)

· ნებისმიერი ადამიანისთვის წარმოუდგენელია, მათივე კეთილდღეობისთვის, მცირედით მაინც, დათანხმდეს ცუდად ყოფნას (ჯულიო ანდრეოტი)

· მერწმუნე, მე ვიცი რა არის სიმარტოვე. ეს არ არის სასიამოვნო რამ. ჩემი სტატუსისთვის, ჩემი ისტორიისთვის, დაახლოებით 300.000-მდე ადამიანი გავიცანი. და თქვენ გჯერათ, რომ ამდენ ხალხში ერთხელ მაინც ვიგრძენი თავი მარტოსულად? (ჯულიო ანდრეოტი)

· თუ ვინმეს სურს, რომ არავინ არაფერი იცოდეს, მაშინ ის თავის თავსაც არ უნდა გამოუტყდეს არაფერში, აუცლებელია ნებისმიერი კვალის დაფარვა. (ჯულიო ანდრეოტი)

· “თქვენ დაგრჩათ 6 თვის სიცოცხლე” მითხრა მთავარმა სანიტარმა გაწვევისას. ერთი წლის შემდეგ მინდოდა შევხმიანებოდი და მეთქვა რომ გადავრჩი, მაგრამ თვითონ იყო გარდაიცვლილი და ყოველთვის ასე ხდებოდა: მიწინასწარმეტყველებდნენ სიკვილს და თვითონ იღუპებოდნენ (ჯულიო ანდრეოტი)

· პუნიკური ომების გარდა, ყველაფერი დამაბრალეს რაც იტალიაში მოხდა. წლების განმავლობაში უამრავი მეტსახელი შემარქვეს: ილ დივო (კინოვარსკვლავი) ჯულიო, ანბანის პირველი ასო, კუზიანი, მგელი, სალამანდრა, მოლოჰი, შავი პაპი, მარადიულობა, შავბნელი ადამიანი, ველზევული; მაგრამ არავისთვის მიჩივლია, მარტივი მიზეზის გამო, იუმორის გრძნობა გამაჩნია. კიდევ რაღაცა გამაჩნია, ეს დიდი არქივია, ყოველთვის, როცა ვსაუბრობ ამ არქივზე, ისევე უნდა გაისუსოთ, როგორც მონუსხული ჩუმდება. (ჯულიო ანდრეოტი)

· არასოდეს მჯეროდა, რომ შესაძლებელია ადამიანების ორ კატეგორიად დაყოფა, ანგელოზებიც და ეშამაკებიც – ყველანი ცოდვილიები ვართ. (ჯულიო ანდრეოტი)

· ლივია, ერთხელაც, ვერანოს სასფლაოზე ყოფნისას განმგმირეს შენმა სავსე თვალებმა. ჩვენ ვსეირნობდით, შენთვის ხელის სათხოვნელად, მე განგებ ავირჩიე ეს განმარტოვებული ადგილი, გახსოვს? კი, ვიცი რომ გახსოვს! შენმა სავსე, სუფთა და უცოდველმა თვალებმა არ იცოდნენ, არც იციან და არც ეცოდინებათ, ვერც წარმოიდგენენ. ვერ წარმოიდგენენ იმ ცოდვებს, რომელიც უნდა დაუშვას ხელისუფლებამ ქვეყნის კეთილდღეობისთვისა და განვითარებისათვის. მრავალი წლის განმავლობაში მე ვიყავი ძალაუფლება. შემზარავი, ცოდვილი, წინააღმდეგობრივი: უკვდავყო ცუდად ყოფნა, კეთილდღეობის გარანტიისთვის. საზარელი წინააღმდეგობრიობა, რომელიც მხდის ცინიკურსა და გაურკვეველს შენთვისაც კი, შენმა სავსემ, სუფთამ, უცოდველმა თვალებმა არ იციან რა არის პასუხისმგებლობა. ყველა პირდაპირი თუ ირიბი პასუხისმგებლობა იმ მასობრივ მკვლელობებზე, რომელიც მოხდა იტალიაში 1969 წლიდან 1984 წლამდე, რომელიც ითვლის ზუსტად 236 გარდაცვლილსა და 817 დაჭრილს. ყველა დაზარებულ ოჯახს მინდა ვუთხრა: დიახ, ვაღიარებ: მეც მიმიძღვის ბრალი, დანაშაული, უდიდესი დანაშაული. ამას ვამბობ, მიუხედავად იმისა, ამის თქმას აზრი აქვს თუ არა. მასობრივი მკვლელობა, ქვეყნის დესტაბილიზაციისთვის, შიშის გამოწვევისთვის, რათა დაებლოკათ ექსტრემისტული პარტიები და გაეძლიერებინათ ცენტრალური პარტიები, როგორც ქრისტიან-დემოკრატები, რომლების შერაცხეს ”მღელვარების სტრატეგიად” უფრო სწორი იქნებოდა ”გადარჩენის სტრატეგიად”. რობერტო, მიკელე, ჯორჯო, კარლო ალბერტო, ჯოვანი, მინო, ძვირფასი ალდო, მიდრეკილების თუ აუცილებლობის გამო, ყველა სიმართლისთვის მებრძოლი. ასაფეთქებლად გამზადებული ბომბები, რომლებიც ფინალურ სიჩუმეში ჩაახშეს. ყველა ფიქრობს, რომ ჭეშმარიტება სწორი რამ არის, სინამდვილეში ის სამყაროს დასასრულია, და ჩვენ ვერ დავუშვებთ, რაღაც ჭეშმარიტების, სამყაროს დაღუპვას. გვაქვს ვალი, ღვთაებრივი ვალი. ღმერთი იმდენად უნდა გიყვარდეს, რომ გესმედოს რამდენადაა აუცილებელი ბოროტების დაშვება კეთილდღეობისთვის. ეს იცის ღმერთმა და ეს ვიცი მეც.(ჯულიო ანდრეოტი)

· დონ მარიო: რომელ საათზე გაიღვიძე, ჯულიო?
ჯულიო ანდრეოტი: ხუთის ნახევარზე.
დონ მარიო: ლაპირა* ოთხის ნახევარზე იღვიძებს.
ჯულიო ანდრეოტი: ლა პირა წმინდანი იყო, მე ცოდვილი ვარ.

ჯორჯო ლა პირა, იტალიელი პოლიტიკოსი, ფლორენციის მერი, ღვთის მსახური.
დონ მარიო: მონტანელი ამბობდა: დე გასპარი და ანდრეოტი ერთად მიდიან წირვაზე და ყველას სჯერა, რომ ერთ საქმეს ემსახურებიან. მაგრამ ეს ასე არ არის. ეკლესიაში დე გასპარი ღმერთს ელაპარაკება, ანდრეოტი კი – მღვდელს.
ჯულიო ანდრეოტი: მღვდლები არჩევნებზე ხმას აძლევენ, ღმერთი არა..

ალჩიდე დე გასპარი – იტალიელი პრემიერ-მინისტრი.
ინდრო მონტანელი – იტალიელი ჟურნალისტი და მოაზროვნე.

· პაოლო ჩირინო პომიჩინო: მისმინე, ანდრეოტი, ამ ვახშამის მიზანი ნათელია. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ რესპუბლიკის პრეზიდენტად უნდა იყარო კენჭი.. რას ფიქრობ ამაზე?
ჯულიო ანდრეოტი: ვიცი რომ საშუალო სიმაღლის ვარ… მაგრამ ჩემს გარშემო ვერ ვხედავ გიგანტებს.
ფრანკო ევანჯელისტი: ძალიან კარგად გიცნობ, ძვირფასო ანდრეოტი… ეს ესაა თქვა ”კი”.

· ექიმი: სპორტით უნდა დაკავდეთ.
ანდრეოტი: ყველა ჩემი მეგობარი, რომელიც სპორტით იყო დაკავებული – გარდაიცვალა.
ექიმი: ეს შემთხვევითობაა
ანდრეოტი: მე არ მჯერა შემთხვევითობის, მე მჯერა უფლის ნების.
(დონ მარიოსთან აღსარებაზე)
დონ მარიო: ჯულიო, რატომ ხარ კონკრეტული ხალხის გარემოცვაში?
ანდრეოტი: არსებული ჯარისკაცებით წარიმართება ომი.
დონ მარიო: საუკეთესოებს შეუძლიათ საუკეთესო მეომრების არჩევა.
ანდრეოტი: ხეების გაზრდისთვის აუცილებელია ნაკელი.
დონ მარიო: …სასტიკია შენი ირონია.
ანდრეოტი: ირონია საუკეთესო საშუალებაა, რათა არ მოკვდე, სიკვდილისგან თავის დახსნის ყველა საშუალება სასტიკია.
. ძალიან ცუდია, ვიტყოდი – არამზადობაა. მალაპარაკებს იმ ადამიანებთან, რომლებსაც არასოდეს ვიცნობდი და ამ გზით ცდილობს სიმართლის დადგენას. (ჯულიო ანდრეოტი)
. ანდრეოტი გაღიზიანდა და ეს ძალიან კარგი შედეგია, რადგანაც ჩვეულებრივსამებრ ის მშვიდად ხვდება მოვლენებს. რეაქცია მამხნევებს და მარწმუნებს კინოს ძალაში. (პაოლოსორენტინო)
. არამზადობა არ არის. (ჯულიო ანდრეოტი)

თარგმ.  axavild

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s