ინტერვიუ აბას ქიაროსტამთან

kiarostami1

    მინიმალური დიალოგებით, არაპროფესიონალი მსახიობებით და პრაქტიკულად დაუწერელი სცენარით აბას ქიაროსტამი  სიუჟეტებს აგებს მიამიტურ სამყაროზე, სადაც პერსონაჟები ცხოვრობენ რთული და თანმიმდევრული ცხოვრებით. მიუხედავად იმისა, რომ ქიაროსტამი მხატვრულ–დოკუმენტურ კინოში მუშაობს, ის აღიარებს თავის წარუმატებლობას – გამოააშკარაოს „სიმართლე“ კინოს მეშვეობით. მაგრამ, სწორედ ამ ძიებას მიჰყავს ის ერთი ფილმიდან  მეორემდე. დაიბადა თეირანში,  ირანში.  ფილმების გადაღება 1970–იანი წლებიდან დაიწყო, როცა დააარსა ფილმების დეპარტამენტი, ცენტრი ბავშვებისა და ახალგაზრდების ინტელექტუალური  განვითარებისთვის.  მიუხედავად იმისა, რომ მისი ნამუშევრები სცდება ადგილობრიობას, მისი ბოლო სურათი „ზეთისხილის ხეების მიღმა“ ემოციურად მიბმულია კოკერთან, ირანის პროვინციულ ნაწილთან, სადაც ქიაროსტამიმ  ადრეული ფილმები გადაიღო  – „სად არის მეგობრის სახლი?“ (1987) და „ცხოვრება გრძელდება“(1989). თხრობის ქაოტური სტილი ცვლის ერთიმეორეს, თითოეული ფილმი აჩვენებს რა იყო ყალბი წინა სურათში, მაგრამ ამავდროულად აცხობს ახალ ტყუილს. „ცხოვრება გრძელდება“ ხელახლა სტუმრობს „მეგობრის სახლის“ მიდამოებს და ანახებს, რომ პერსონაჟებს აქვთ თავიანთი საკუთარი ცხოვრება იმ ფილმის იქით, რომელშიც მონაწილეობენ. „ზეთისხილის ხეების მიღმა“ კი , თავის მხრივ იმაზეა, როგორ შეიქმნა „ცხოვრება გრძელდება“. „ხეებში“  ქიაროსტამი გვაჩვენებს ამოჭრილ სცენას ფილმიდან „ცხოვრება გრძელდება“, სადაც დაქორწინებული წყვილი ჰოსეინი და თაჰერე კამათობენ კამერის მიღმა.  ამ ამოჭრილი სცენის შემდეგ, ჰოსეინი უბრუნდება თავის როლს (გადამღები ჯგუფის ასისტენტობას) და მათთვის ჩაის ამზადებს. შემდეგი კადრი ეთმობა მის მიერ ჩაის მომზადების და შეთავაზების პროცესს და საბოლოოდ ადის კიბეზე, სადაც უკანასკნელ ჩაის ფინჯანთან ერთად დებს ყვავილს თაჰერესთვის. თაჰერე პასუხობს ნეგატიური სიჩუმით. როგორც ხშირად ხდება აბას ქიაროსტამის კინოში, რეალური დრამა მაშინ იწყება, როცა კამერის მოძრაობა ჩერდება.

 

აქრამ ზაათარი:  მინდა მეტი ვიცოდე შენი მოსაზრების შესახებ კინოსა და ტყუილზე. დავიწყოთ „ახლო ხედით“, სადაც კინოზე შეყვარებული პიროვნება თხზავს ტყუილს და ქმნის თავის საკუთარ ფილმს. ერთ–ერთი ძლიერი მხარე „ახლო ხედისა“ იყო ფაქტი, რომ ერთმანეთს შეერწყა კინო და ცხოვრება. „ზეთისხილის ხეების მიღმა“ თავის მხრივ, წარმოადგენს თავად ფილმის კეთების პროცესს. რა განსხვავებაა მეორე შემთხვევაში?

აბას ქიაროსტამი: ჩვენი სამუშაო იწყება ტყულით, ყოველდღიური რუტინის ფონზე. როცა ფილმს აკეთებ, იღებ რაღაც ელემენტებს სხვადასხვა ადგილებიდან, სხვადასხვა გარემოდან, და ამით ჯამში გროვდება ის მთლიანობა, რაც სინამდვილეში არ არსებობს. შენ კი ამ მთლიანობას აყალბებ. ვიღაცას ქმარს ან შვილს ეძახი.  ჩემი საკუთარი ვაჟიშვილი მაკრიტიკებდა იმის გამო, რომ ფილმში „ცხოვრება გრძელდება“, გადაკრულად მივანიშნე , რომ ვთქვათ, ორი ადამიანი დაქორწინებულია და ვაიძულე მაყურებელს დაეჯერებინა ეს ფილმის დასასრულამდე. ხოლო, „ხეებში“  გამოვედი იდეით, რომ ისინი სინამდვილეში დაქორწინებულები კი არ არიან, უბრალოდ ბიჭი ძალიან მოხიბლულია გოგოთი. ჩემს შემდგომ ფილმში ვაპირებ ვაჩვენო სხვა სიმართლე, რომ რეალურად ბიჭი არც ისე გაგიჟებულია ამ გოგოზე. ასე რომ, ჩემი ვაჟიშვილი მაკრიტიკებს იმის გამო , რომ კვლავ ვატყუებ ხალხს, ვაგრძელებ ცვლილებებს. შემდეგი ფილმი  გოგონაზეა, რომელსაც  ბიჭი უყვარს. ჩემი შვილი მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ თუ ჩვენ გავაანალიზებთ სხვადასხვა ასპექტებს ტყუილისა, შესაძლებელია ამით ჭეშმარიტებამდე მივიდეთ. კინოში რა ხდება ყველაფერი შეიძლება იყოს სიმართლე. აუცილებელი არაა შესაბამისობაში იყოს რეალობასთან, აუცილებელი არაა „ნამდვილად“ მოხდეს რეალობაში. კინოში, გაყალბებული ტყულებით შესაძლებელია არც მივიდეთ ფუნდამენტურ სინამდვილემდე, მაგრამ ჩვენ ყოველთვის ვიქნებით ამ გზაზე. ვერასდროს შევძლებთ ჭეშმარიტებასთან მიახლოებას თუ გვერდს ავუვლით ტყუილს.

აქრამ ზაათარი:  თქვენ ახლა მუშაობთ, ასე ვთქვათ მეოთხე ნაწილზე, მაგრამ ჩანაფიქრში ტრილოგია უნდა ყოფილიყო. ერთი ფილმის იდეა, რომელიც შემდგომ სხვა ფილმშიც შეიძლება განვითარდეს შესაძლებელია უსასრულოდ გაგრძელდეს.  როგორ აღწევთ ამას,  ხომ არ არის ეს უბრალოდ მოტივაცია რომ შეიქმნას სხვა ფილმი?

აბას ქიაროსტამი:  მანამ სანამ ეს სერიები „სუფთაა“ და გააჩნია საკუთარი ენერგეტიკა, იქამდე გაგრძელდება, სანამ არ ამოვიწურები. სხვა სცენარებიც მაქვს და ვალდებულებებიც, რომ გადავიღო ფილმები, მაგრამ როგორც კი სურათზე მუშაობას ვამთავრებ, კვლავ მაქვს ემოციური მიჯაჭვულობა ფილმის გარკვეულ ელემენტებზე. ასე რომ, ეს ხდება მიზეზი დავუბრუნდე იგივე ისტორიას და გავაკეთო სხვა ფილმი. როდესაც  ამ ტრილოგიის პირველი ფილმი „სად არის მეგობრის სახლი?“ გადავიღე, მისდამი არასდროს მიგრძვნია ის ინტიმურობა და ნამდვილობა, როგორსაც ეხლა ვგრძნობ. დავუბრუნდი რა ფილმს, წარმოდგენილ იქნა სრულიად ახალი გარემო, ახალი ადამიანები,სიუჟეტის განსხვავებული ხედვა…  მაგრამ , მას იგივე ენერგეტიკა აღარ აქვს. ახლა ვგრძნობ , რომ უფრო ღრმად გავიცანი ამ ფილმის მსახიობები.

აქრამ ზაათარი: როგორ გააერთიანეთ თხრობაში ფილმი „ზეთისხილის ხეების მიღმა“?

აბას ქიაროსტამი:  ფილმში „ცხოვრება გრძელდება“ იყო ოთხ წუთიანი ეპიზოდი, რომელშიც მთავარი გმირი ჰოსეინი დატყვევებულია თაჰერეთი ( იგივე გოგონა „ხეებიდან“). ჩემთვის საინტერესო იყო ის, რომ გოგონას რეაქცია არ ჰქონდა ბიჭის ქცევებზე, შთაბეჭდილების ქვეშ ვიყავი, რადგან დავინახე რომ სოფლის ხალხში მეტი თანასწორობა იყო ურთიერთობებში. თქვენ ვერ ნახავთ ამგვარ არჩევანის საშუალებას ქალაურ გარემოში. გოგონამ თქვა: „შენ არ ხარ ჩემი შესაფერისი“. საინტერესო იყო, რომ მსგავსი რამ არსებობდა პროვინციულ გარემოში.

აქრამ ზაათარი: როგორ განვითარდა თხრობა ამ კუთხით? წავიკითხე, რომ თქვენ დაიწყეთ 15 გვერდიანი სცენარით. რა განსხვავებებია სცენარსა და ფილმს შორის?

აბას ქიაროსტამი: მე ნამდვილად მინდოდა თავიდან ამეცილებინა ფილმის კეთება თავისი სტრუქტურითა და ა.შ მაგრამ მეტი ვეღარაფერი გავაკეთე, გარდა იმისა , რომ სცენარი დავიყვანე 15 გვერდამდე და ფილმისთვის საფუძველი უკვე გამიჩნდა. ეს 15 გვერდი დავწერე მსახიობებსა და შემოქმედებით ჯგუფთან ერთად, ასე რომ , მათ უკვე იცოდნენ რაზე უნდა ემუშავათ. მაგრამ , როგორც კი საქმეს შევუდექი , მივხვდი რომ მხოლოდ 5 გვერდიც საკმარისი იყო. ეს აშკარად უზრუნველყოფდა თხრობისთვის საჭირო საფუძველს. თუ წინასწარ წერ რამეს, ავითარებ მიმდინარეობას და გაქვს მისადმი  ვალდებულების გრძნობა , ამით შესაძლოა შენი თავისუფლება მოექცებს წესების ერთობლიობაში და იმპროვიზაციის უნარი, ან ახალი იდეებით გამოსვლის შესაძლებლობა შეიზღუდოს. მე მირჩევნია შევინახო ამ სახის თავისუფლება უშუალოდ ფილმის გადაღების პროცესისთვის. თუ წერ სცენარს და ფიქრობ, რომ ეს სიტყვასიტყვით უნდა გადაიტანო ფილმში, მაშინ სადღაა მოტივაცია შექმნა კინო?

აქრამ ზაათარი:  თქვენ თქვით , რომ დაწერეთ დიალოგი „ზეთისხილის ხეებისთვის“, მაგრამ ფაქტია ეს ეკუთვნის მსახიობებს თუ არაპროფესიონალებს თქვენს ფილმში. შეგიძლიათ მოგვახსენოთ ამის შესახებ?

აბას ქიაროსტამი:  წინა ღამეს მე მათ მივეცი სიუჟეტის ძირითადი მონახაზი. და დავიწყე მათთან ურთიერთობა, მათ ნამდვილად შეძლეს გაესუფთავებინათ საკუთარი გონება წინა სცენარის ნარჩენებისგან. ამ გზით , ისინი ასპარეზზე გამოვიდნენ სუფთა გონებით. მეორე დღეს, გადაღებამდე რეპეტიციისას მე ვმუშაობდი მათთან სრულიად განსხვავებული კუთხით. შემდეგ, სანამ დავიწყებდით გადაღებას, გავითამაშე ეს მეთოდი. ვამბობ, „დაივიწყეთ ყველაფერი რაზეც ვიმსჯელეთ, მოდი, დავუბრუნდეთ იმას, რაც წინა ღამეს განვიხილეთ.“ ამ ტექნიკის უპირატესობა მდგომარეობს იმაში, რომ მსახიობები უძლურნი არიან გამოიყენონ ის დამახსოვრებული სიტყვები. მათ იციან მთავარი იდეა რაც არის, მაგრამ მათ უწევთ მოიძიონ ახალი გზები, რომ შეადგინონ ახალი წინადადებები ერთად. და ამასობაში, ისინი ისევე შფოთავენ , როგორც თქვენ (მაყურებელი). ასე რომ , მე უბრალოდ ვახსენებ მათ მთავარ მონახაზს, სანამ გადაღებას დავიწყებ. კომპიუტერს გავს: გინდა ცარიელი გონება და აპროგრამებ მათ, შემდეგ კი დაუყონებლივ იღებ უკუკავშირს.

415_10200778464092752_416506218_n

(კადრი ფილმიდან “ზეთისხილის ხეების მიღმა”)

აქრამ ზაათარი: ორივე, ჰოსეინი „ხეებიდან“ და საბზიანი „ახლო ხედიდან“ არიან ხელმოცარული ადამიანები. ჰოსეინს თაჰერეზე დაქორწინება სურს, მაგრამ ის უარს ეუბნება , იმიტომ რომ სახლი არ აქვს. საბზიანმა დაკარგა სამსახური და ცოლი. თუმცა , ორივეს მიეცა შესაძლებლობა აიხდინონ თავიანთი ოცნებები ყალბი რეალობის საშუალებით: ჰოსეინი თამაშობს თაჰერეს ქმარს ფილმში, საბზიანიც თხზავს ტყუილს და ცოტა ხნით ცხოვრობს ისე, როგორც სინამდვილეში სურს რომ იცხოვროს, კინორეჟისორია. თქვენი მამრობითი პერსონაჟები არიან ძალიან მოკრძალებულები, გარდა რეჟისორი პერსონაჟებისა, რომელიც მოქმედების სხვა დონეზეა და ისე ჩანს, თითქოს ყველა პრობლემის გადაჭრა შეუძლიათ. უფრო მეტი მინდა ვიცოდე იმ როლზე, რომელსაც ანიჭებთ კინორეჟისორს საზოგადოებაში.

აბას ქიაროსტამი: დაახლოებით ვიცი, რატომაც გაიგეთ არასწორად, რომ რეჟისორ პერსონაჟებს ამხელა ძალას ვაძლევ ფილმებში. ორივე ფილმში, რეჟისორები სინამდვილეში მეორეხარისხოვანი პერსონაჟები არიან. მთავარი გმირები გამოდიან უკანა პლანის მდგომარეობიდან. ასე რომ, ეს  ფონი არის უბრალოდ გამტარი. მე რეჟისორ პერსონაჟებს ვიყენებ იმისთვის, რომ სხვა პერსონაჟები წინ წამოვწიო. რეჟისორმა პერსონაჟმა უნდა აჩვენოს რაღაც ძალა და სიძლიერე, ნაწილობრივ რომ გააკონტროლოს გარემო. ეს უბრალოდ ბუნებრივია, რომ ისინი უფრო ძლიერებად აღიქმებიან.

აქრამ ზაათარი: „ზეთისხილის ხეებში“ სამი ძლიერი ქალი პერსონაჟია: თაჰერე, რომელსაც ჰოსეინზე დაქორწინება არ უნდა, მისი ჯიუტი ბებია და ქალბატონი შივა, რეჟისორის ასისტენტი. მაგრამ , ეს პერსონაჟები, ისევე როგორც სხვა ქალი პერსონაჟები თქვენს სხვა ფილმებში რჩებიან ბუნდოვანნი და გაურკვეველნი. ეს წინასწარ განზრახულია?

აბას ქიაროსტამი: ტრადიციულად, ირანულ ფილმბში ქალი პერსონაჟები განასახიერებენ ორგვარ კატეგორიას: დედებს ან დიასახლისებს. და მე ამ კატეგორიებიდან არც ერთი მხიბლავს და არც ვიყენებ. მათ არ გააჩნიათ ადამიანური მხარე. ბევრი დასავლური ფილმი განიცდის იგივე ნაკლოვანებებს. ქალები გამოყვანილნი არიან როგორც კოსმეტიკური პერსონაჟები, თითქოს უბრალოდ რომ დაეხმარონ გაყიდვების გაზრდაში. ქალი პერსონაჟების კიდევ ორი ტიპაჟია ირანულ კინოში. პირველნი არიან გმირი ქალები, რომელთაც ასევე არ ვიყენებ რადგან ზედმეტად ავები არიან და მეორენი – მხვერპლები, ნაკლებად საინტერესონი ჩემთვის. ამ ოთხი ძირითადი კატეგორიის გარდა მეტი არც არის. ნუ , ასევე არიან განსაკუთრებული ქალი პერსონაჟები, მაგრამ მე არ ვაკეთებ კინოს განსაკუთრებულებზე.  მე მინდა ვითანამშრომლო ნორმალურ, ჩვეულებრივ ქალებთან  , რომელთაც არც ისე ბევრს ვპოულობ. მინდა მყავდეს ისეთი ქალი პერსონაჟი, რომლისთვისაც ქალობა პრობლემა არაა, მაგრამ უბრალოდ ვერ ვპოულობ. არის ასეთი იტალიელი მსახიობი ლანდო ბოზანცო, რომლის ფილმებიც ძალიან პოპულარულია ირანში. მისი პერსონაჟები ერთდროულად არიან როგორც მაჩოები, ასევე გულუბრყვილოები. ირანულ კინოში ბევრი ქალი პერსონაჟია, რომელიც  ამ პერსონაჟს გავს. ისინი ან ზედმეტად ქალურები არიან , ან პირიქით.

აქრამ ზაათარი: ხოლო თქვენი მამაკაცი პერსონაჟები საპირისპირონი არიან.

აბას ქიაროსტამი: ისინი ჩვეულებრივი ადამიანები არიან. მათ სქესს არ აქვს მნიშვნელობა.

აქრამ ზაათარი: თქვენ ეყრდნობით საკუთარ გამოცდილებას თქვენს ფილმებში. იმ ამბებზეა, რაც ხდება ოჯახს შიგნით ან რასაც საზოგადოებაში უყურებთ. როგორ ფიქრობთ, ვისაც თქვენი კულტურა არ ესმის, ვერ გაიგებენ თქვენს ფილმებს?

აბას ქიაროსტამი: მე ჩვეულებრივ ვიღებ ყველაზე ბანალურნ ცხოვრებისეულ გამოცდილებას, ასე რომ ნებისმიერი სახის მაყურებელს შეიძლება ეხებოდეს ეს. შეგიძლიათ დამისახელოთ საკითხი, რომელიც ფიქრობთ რომ მხოლოდ მე მეხება პერსონალურად და სხვა ადამიანებისთვის აღქმადი არ იქნება?

აქრამ ზაათარი: არსებობს რაიმე სახის იუმორი, მაგალითად , რომელსაც მხოლოდ სპეციფიური აუდიტორია გაიგებს ან ვერ გაიგებს?

აბას ქიაროსტამი: მაყურებლებს აქვთ განსხვავებული მოლოდინები,ამიტომ არ იქნება სწორი მოვახდინოთ მათი კატეგორიზაცია იმის მიხედვით, თუ რომელი რეგიონიდან არიან. არსებობს ურთიერთობები ფილმსა და მის მაყურებელს შორის, რომელსაც მე ხელს ვერ შევუშლი . ფილმები და  ის გზები, რომლითაც მაყურებლები მათ უკავშირდებიან მხოლოდ მათ გონებაშია და შეუძლებელია ისე გავზომოთ, თითქოს ფეხსაცმელს ვზომავთ.

აქრამ ზაათარი: მას შემდეგ, რაც ბევრი იმუშავეთ ადგილობრივ თემებთან ირანში, როგორ ფიქრობთ შეგიძლიათ სხვა ისეთ სოციუმში მუშაობა სადაც არასდროს გიცხოვრიათ? შეძლებთ შეიმუშავოთ თუნდაც იგივე სიძლიერის სიუჟეტები?

აბას ქიაროსტამი: რა არის ირანული „ზეთისხილის ხეებში“ ან თუნდაც „ახლო ხედში“? „ხეებში“ ჰოსეინისა და თაჰერეს ურთიერთობებში არაფერი წმინდა ირანული არაა. იგივეა საბზიანის შემთხვევაშიც. ეს არაა სუფთა ირანული. მე ვიღებ ფილმებს ადამიანურ ყოფასა და მათ უნივერსალურობაზე. მე არ ვიზღუდავ თავს კონკრეტულ გარემოში. ჩვენ შეიძლება განვსხვავდებით კანის ფერით, მაგრამ კბილი ყველას ერთნაირად გვტკივა.

აქრამ ზაათარი: ვფიქრობ, რაზე მეტყველებს ის ფაქტი, რომ შენს ფილმებში მიდის ძალიან კონკრეტული გზის ძიება , როგორ შეერწყას ერთმანეთს ტრადიცია და თანამედროვეობა, ურბანულობა და პერიფერია. მაყურებელი კარგად ხვდება,  რომ გზატკეცილის იქით ახალი დასახლებაა. ჩვენ გვესმის მანქანების ხმაური, მაგრამ არასდროს ვხედავთ მათ.

აბას ქიაროსტამი: მე მხოლოდ ვსვამ საკითხს და ვაჩვენებ ამ ტიპის კონფლიქტებს. მე არასდროს წარმომიდგენია ჩემი თავი მსგავსი პრობლემების მომგვარებლად. „ზეთისხილის ხეების“ ერთ–ერთ სცენაში გოგონების ჯგუფი შავადაა ჩაცმული, მოგვიანებით სხვა ბავშვების ჯგუფი ჩანს, რომელთაც ხასხასა ფერებში აცვიათ. წინა სცენასთან შედარებით, სადაც ქალები შავებში არიან, შემდეგი ეპიზოდი ფერებით დავტვირთე , მეტი თავისუფლების გამოსახატად. ჩემთვის ეს  ვიზუალური განმარტებაა. მე მწუხარებით ვრეაგირებ ნებისმიერი სახის ცვლილებაზე, რომელიც არ შეესაბამება ხალხის თავისუფლებას. როდესაც ხეებს ჭრიან შენობების ასაშენებლად,  მაშინაც იგივენაირ სევდას ვგრძნობ.

აქრამ ზაათარი:  მაგრამ არის კი ეს ის გზა, რომელიც დიდ ხანს გაგრძელდება?

აბას ქიაროსტამი: ამიტომაც ვთქვი დასაწყისში, რომ არ ელოდოთ ჩემგან  რამის გადაჭრას ან განაჩენს. მე იგივეს ვგრძნობ ბებიაჩემის გარდაცვალებისას. ნამდვლად ვწუხვარ, მაგრამ არაფრის გაკეთება არ შემიძლია. არ მაქვს იმის ძალა , რომ ვთქვა „ის მთელი ცხოვრება ჩემთან იქნება“. მაგრამ როცა გვტოვებს, სხვა გზა არ მაქვს , გარდა იმისა , რომ  გული დამწყდეს.

აქრამ ზაათარი:  კოკერი, ადგილი სადაც ფილმი გადაიღეთ, მიწისძვრის გამო ფაქტიურად დაიცალა. გასაგებია , რომ ეს დიდი პრობლემაა, მაგრამ თვენ მიწისძვრის შემდგომი პერიოდის შელამაზებულ სურათს წარმოგვიდგენთ. ფილმს „ცხოვრება გრძელდება“ დაარქვით, თითქოს მიწისძვრის მძიმე შედეგებმა გაიარა…

აბას ქიაროსტამი: დაგეთანხმები, რომ შევალამაზე. სიცოცხლე ფეთქავს და აგრძელებს სვლას.  სიცოცხლე უფრო ძლიერია, ვიდრე სიკვდილი, იმიტომ რომ ის ისევ იქაა. როცა მეორე ფილმი გავაკეთე, ვიღაცამ მკითხა: „როგორ ფიქრობთ, ეს ადამიანები როდის დაუბრუნდებიან ნორმალურ ცხოვრებას?“ , მე ვუპასუხე: „მესამე დღესვე, როცა დავინახე როგორ რეცხავდნენ თავიანთ ხალიჩებს“. მაგრამ მე შეცდომა დავუშვი , როცა მათ შორიდან ვესაუბრე. მივხვდი, რომ მიწისძვრის შემდეგ მათ ბევრი ჰქონდათ მოსაყოლი. ერთი კაცი იყო, რომელიც უზარმაზარი მეტალის ნაჭრის ქვეშ მოყვა, და იმ წუთიდან როგორც კი დაიწყო მოძრაობა, გამომძვრალიყო და თავი გადაერჩინა – როგორც კი კონცენტრირდა ამაზე – სიცოცხლე თავიდან დაიწყო.

აქრამ ზაათარი: ინტერვიუს დასაწყისში აღნიშნეთ, რომ ფილმის გადაღების პროცესში ცვლილებებისთვის ყოველთვის მზად ხართ. მსახიობებიდან  – მონტაჟამდე  შეიძლება ტრანსფორმირდეს სულ სხვა ფილმად. შეგიძლიათ, უფრო ზუსტად გვითხრათ რა ემატება ფილმს ამით? ხომ არ იძლევა სურათი უფრო მეტი ინტერპრეტაციის საშუალებას?

აბას ქიაროსტამი: არაფერი ვიცი ხალხის ინტრეპრეტაციებზე, მაგრამ მე კი სამუშაო პროცესში აღმოვაჩინე ძალიან სასარგებლო კუთხით. ეს საშუალებას მაძლევს უამრავი ცვლილება შევიტანო. ფილმის განმავლობაში, ჰოსეინს რეჟისორი შენიშვნას აძლევს და ეუბნება, რომ გოგონამ მას „ბატონი ჰოსეინი“ არ უნდა დაუძახოს როცა მიმართავს, უბრეალოდ „ჰოსეინი“ საკმარისია. როცა გამზადებული სცენარი არ გაქვს და ამ დონეზე თავისუფალი ხარ, შესაძლებელია ასეთი შემთხვევები გქონდეს. ხანდახან მივდვართ თეირანიდან შორეულ სოფლებში და ჩვენი მხრიდან დიდი შეცდომა იქნებოდა იქ რომ ჩავიდეთ წინასწარ გამზადებული იდეებით და შეზღუდული თავისუფლებით.

აქრამ ზაათარი: მინდოდა ქათინაური მეთქვა, თქვენს ფილმში ხმოვან მხარესთან დაკავშირებით.  ჩვეულებრივი, ყოფიერი ხმაურის გარდა, თქვენ არც თუ ისე ხშირად იყენებთ მუსიკას ემოციური ფონის შესაქმნელად.

აბას ქიაროსტამი: ზოგიერთი რეჟისორისთვის ხმოვანი მხარე უფრო მნიშვნელოვანია ვიდრე ვიზუალი. როდესაც ჩვენ გავდივართ გადაღებებზე, ხშირად ხალხი ეკითხება შემოქმედებით ჯგუფს, თუ სად მივდივართ, ისინი პასუხობენ: „უბრალოდ მივდივართ, რომ რაღაც ხმები ჩავწეროთ, მაგრამ თან ოპერატორი მიგვყავს, ყოველი შემთხვევისთვის.“ თუ მხოლოდ ვიზუალზე კოცენტრირდები, შენ აჩვენებ კუბის მხოლოდ ერთ მხარეს. ხშირად კადრზე იმხელა აქცენტს ვაკეთებთ, აი ისე, თითქოს სამყაროს ვეუბნებით: „ხმა გაიკმინდე, ისეთი მნიშვნელოვანი კადრია!“, მაგრამ თუ შეხედავ და დააკვირდები როგორ ვსხედვართ და ვსაუბრობთ გინდაც მე და შენ, მთელი ეს ბუნებრივი ხმები ჩვენს გარშემოა. ეს რეალობის აღქმისთვის მნიშვნელოვანი ნაწილია.

 

 

აქრამ ზაათარი არის კინორეჟისორი, ცხოვრობს ბეირუთში. ინტერვიუ  ჩაწერილია 1995 წელს.

თარგმ.  ნინო  დოლიაშვილი

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s